W trakcie jazdy słyszysz wyraźny szum z okolicy koła? To może być objaw zużycia łożyska, jednej z najczęstszych awarii układu jezdnego. Łożysko, czyli element składający się z dwóch pierścieni, pomiędzy którymi znajduje się koszyk, pozwala na kręcenie się kół. Gdy przestaje działać prawidłowo, generuje dość głośne dźwięki, ale nie tylko. Co jeszcze sugeruje problem z łożyskiem? I jak się naprawia ten podzespół?
Zacznijmy od tego, czym są łożyska. Łożyska to części, które mają za zadanie umożliwienie ruchu obrotowego osadzonego w nich lub na nich elementu z jak najmniejszymi oporami toczenia. Wykorzystuje się je w szeroko pojętej mechanice, w tym w mechanice samochodowej. Składają się z dwóch pierścieni – zewnętrznego i wewnętrznego – pomiędzy którymi znajduje się koszyk z osadzonymi elementami tocznymi, np. kulkami, baryłkami, stożkami czy walcami. Te elementy poruszają się po bieżniach pierścieni, a całość wypełniona jest smarem i zamknięta uszczelkami.
W autach osobowych łożyska kół osadzane są w piastach, które służą do mocowania felg z oponami. Tym samym łożyska odpowiadają za ruch kół i jednocześnie za jazdę samochodu.
Objawy zużycia łożyska koła
Co dzieje się wtedy, gdy dochodzi do zużycia łożyska koła? Przede wszystkim w trakcie jazdy z okolicy koła słychać szumiący lub buczący dźwięk. W niektórych przypadkach hałasowi towarzyszą wibracje, uczucie ściągania samochodu na jedną stronę oraz problemy z prowadzeniem auta – nagłe szarpnięcia kierownicą.
Uwaga – dźwięki mogą się nasilać podczas jazdy po łuku. Jeśli w trakcie skręcania w lewo hałas staje się mniej intensywny, prawdopodobnie doszło do awarii łożyska po lewej stronie, jeśli zaś jest odwrotnie, winne będzie zapewne łożysko po prawej stronie. Czasami jednak nie da się samodzielnie ustalić, który element uległ awarii.
Dlaczego łożyska się psują?
Najczęstsze przyczyny uszkodzenia łożysk to:
– zużycie mechaniczne związane z dużym przebiegiem samochodu (powyżej 100–150 tys. km),
– awaria przekładni kierowniczej,
– krzywe tarcze hamulcowe,
– zapieczone zaciski hamulcowe,
– agresywna jazda na zakrętach,
– uszkodzenia mechaniczne powstałe w trakcie jazdy,
– przeciążenie samochodu,
– nieprawidłowo dobrane felgi,
– niewłaściwy montaż łożyska.
Jeśli chodzi o przekładnię kierowniczą i tarcze hamulcowe, zarówno jeden element, jak i drugi może wywoływać nadmierne wibracje, które przyczyniają się do powstawania luzów w łożysku, a tym samym do jego szybkiego zużycia. Jeżeli zaś chodzi o zaciski, stałe tarcie zapieczonego zacisku o tarczę generuje wysokie temperatury mogące powodować wytapianie smaru z łożyska.
Jak naprawia się łożyska kół?
Gdy wiadomo, że łożysko się zużyło, pozostaje jedynie wymiana elementu na nowy. Niestety nie da się zregenerować ani naprawić tego podzespołu.
Co ważne, zaleca się, żeby łożyska każdorazowo wymieniać parami. Jeśli są zintegrowane z piastą, nie powinno się próbować ich rozdzielać, tylko zamontować nowe z piastami. To ostatnie rozwiązanie wpływa na koszty naprawy, ale w tym wypadku nie da się ich zredukować.
Uwaga – po wymianie łożysk nie trzeba ustawiać geometrii zawieszenia, chyba że to nieprawidłowa zbieżność doprowadziła do uszkodzenia tych elementów.